نهر داریون

شماره ثبت در فهرست ملی: 4141

((نهر داريون يكي از شاخصترين سازه هاي هيدروليكي شناخته شده در دشت مياناب است. اين نهر با دبي آب حدود 7 متر مكعب در ثانيه زمينهاي زراعي دشت محصور بين آب گرگر  و شطيط را با وسعتي حدود 33 هزار هكتار آب رساني مي نموده است.

تفكر كانالهاي باز دارنده و محافظت در مسير جريان داريون خطر تخريب مزارع كشاورزي و تاسيسات نهر را كاهش مي داده است.

كانال داريون از دهانه هاي آبگير اصلي تا حدود 2 كيلومتري به سمت جنوب, مسيري شمالي – جنوبي را طي مي كند. بعد از اين فاصله انحنايي به سمت شرق مي يافته و بعد از انحنا مجدداً مسير قبلي خود را طي مي كرده است. دهانه هاي داريون در انحناي رود كارون در شمال شهر شوشتر واقع است. محل احداث دهانه ها در موقعيتي قرار دارد كه  داراي سرعت متناسبي جهت آبدهي به نهر داريون مي باشد. در انحناي داريون در فاصله دو كيلومتري جريان بعد از سر دهانه يك كانال بازدارنده BYPASS  از آن در جهت شرق احداث  گرديده تا بتواند در زمانهاي طغيان و يا پر آبي قسمتي از آب نهر ر ا منحرف و به رود گرگر منتقل نمايد.)) (رضايي، 1383 :4)

سر دهانه نهر داريون از زير قلعه سلاسل سرچشمه مي گيرد. نهر داريون در بخش شمالي قلعه سلاسل يا به عبارتي در پيشاني ساحل رود خانه كارون (شاخه شطيط ) توسط آبگيرهاي دستكند ( هشت آبگير)  در دل صخره هاي ساحل رود كارون كنده شده اند. آبگيرهاي1,2 شمالي ترين آبگيرها مي باشند كه پس از طي مسافتي در صخره هاي زير قلعه به همديگر مي پيوندد. در محوطه ی نسبتاً بزرگي در ادامه دو آبگير فوق، آبگيرهاي 3,4,5,7,8,6قرار دارند در اين محوطه 2 تونل آب بر اصلي و 2 تونل آب برفرعي قرار دارند. اين تونلها در فواصل و اندازه هاي متفاوت می باشند. 2 تونل فرعي كار هدايت و جمع آوري سر ريز آب تونل اصلي را در موقع طغيان انجام مي داده اند. پهناي اين تونلها بين 3 تا 5/4 متر مي باشد.

ظاهراً آبگيرهاي7 و8 در دهه های اخيرمسدود شده اند. آبگيرهاي 3و4و5 پس از طي مسافتي( حدود 100 متر) در جنوب قلعه سلاسل بصورت يک نهر روباز نمايان می شوند. اين نهر حدوداً 800 متر بصورت يك كانال واحد است و پس از آن در محلي به نام بند خاك به دو شاخه كوچكتر تقسيم مي شود كه اولين شاخه آن از سمت غرب ادامه مسيرمي دهد و پس از 44 كيلومتر در بندي بنام بند قير به رودخانه شطيط مي ريزد. شعبه دوم داريون نيز پس از عبور از زير پل لشكر به رودخانه گرگر مي ريزد.

 بطور کلی نهرداريون داراي چند كاركرد بوده كه عبارتند از:

  • بصورت یک مانع غیر قابل نفوذ و مانند خندق برای ورود به شهر در كنارحصار محسوب می شد.
  • آب مورد نیاز ساکنین قلعه را در هنگام جنگ و صلح تامین میکرد.
  • آبیاری دشت میاناب